حجت الاسلام و المسلمین قنبریان
استاد حوزه و دانشگاه
حجت الاسلام و المسلمین قنبریان
استاد حوزه و دانشگاه
حجت الاسلام و المسلمین قنبریان
۱۰ بهمن۱۴۰۳ در جمع راویان قصه فلسطین
برای تحقق دو مسیر متناظر و هم افزا قابل تصور است:
– تحقق با سازمان های دولتی و حاکمیتی با قانون و ضمانت های خاص
– تحقق با نهادهای مدنی و اجتماعی
این ۱۵ دقیقه قسمتی از پاسخ های حجت الاسلام قنبریان به پرسشهای فعالین مدرسه فلسطین است
– ساخت نهادی و مردم پایه
– چرخش و نظارت محتوای مردمی
برشی از صحبتهای «حجتالاسلام محسن قنبریان» در ویژهبرنامه تلویزیونی جماران به مناسبت ایامالله دهه فجر
از اول نهضت فرمود: تکلیف ما را سیدالشهدا(ع) معلوم کرده است!
در تبعید، نزد مراجع نجف از تأسی به سیدالشهدا گفت! (ر.ک: نهضت امام خمینی ج۳) اینگونه پاسخ سؤال آن سالها که “این خونها را چه کسی گردن می گیرد؟” را داد!
اول آذر۵۷ ، بیانیه معروف: خون بر شمشیر پیروز است را از نوفل لوشاتو صادر کرد و در بیانیه دیگر(۲۳آذر۵۷) راهپیمایی های عزاداران تاسوعا و عاشورای۵۷ را رفراندوم برای غیر رسمی شدن سلطنت و دولت اعلام کرد!
بعدها هر وقت دیگر نهضت در تهدید جباران یزیدی افتاد باز به سیدالشهداء تأسی کرد!
در دوره نظام، اقتداء به حکومت داری علی(ع) در بیاناتش پرتکرار شد!
حضرت امیر(ع) را چنین می ستود:
« او تمام مقصدش خدا بود. اصل این دنیا و این ریاست دنیا و اینها در نظر او چیزی نبود، مگر اینکه بتواند یک عدلی را در یک دنیا برقرار کند، و الّا پیش آنها مطرح نبود که یک ریاستی داشته باشد یا خلافتی داشته باشد» (صحیفه امام؛ ج۱۳، ص:۱۹۵)
حکومت ایشان را چنین معنا کرد:
«حکومت اسلامی یک همچو حکومتی است. حاکمش با آن ادنی فردش در حقوق مثل هم هستند» (صحیفه امام؛ ج۴، ص:۱۹۷-۱۹۸)
روحانیون را به الگوگیری از آن حضرت دعوت می کرد:
«شما که داعیه پیروی از حضرت امیرالمومنین علیه السلام دارید، لااقل در زندگی آن مرد بزرگ کمی مطالعه کنید، ببینید واقعا هیچ گونه پیروی و مشایعتی از آن حضرت می کنید؟ آیا از زهد، تقوا، زندگی ساده و بی آلایش آن حضرت چیزی می دانید و به کار می بندید؟ آیا از مبارزات آن بزرگوار با ظلم و بیدادگری و امتیازات طبقاتی، و دفاع و پشتیبانی بی دریغی که از مظلومین و ستمدیدگان می کرد و دستگیریهایی که از طبقات محروم و رنجدیده اجتماع می نمود چیزی می فهمید؟» (جهاد اکبر، ص۱۶۷)
به مسئولین کشوری و لشکری هم فرمود:
«من امیدوارم که این عدالت الهی که به چهره تابناک علی بن ابیطالب علیه السلام، ظاهر شده است، در ملت ما و بخصوص قوای انتظامیه جلوه گر شود. شماها که پاسدار جمهوری اسلامی هستید و پاسدار اسلام و قرآن هستید باید به همان نحو که مولا علیه السلام، مظهر عدالت بود و مظهر رحمت، شما هم اقتدای به آن حضرت کنید و با عدالت با مردم و بین خودتان رفتار کنید و با عطوفت» (صحیفه نور، ج۱۹، ص۲۲۳/ دیدار با مسئولین)
محسن قنبریان
بخش اول:
رابطه حقوق متقابل و استیفاء حق
نه حق در مقابل تکلیف بلکه حق در مقابل حق
نکته اول: این حقوق متقابل متکافئ آیا فقط در مقام جعل هست یا در مقام استیفاء هم هست؟
در نامه ۵۰ امیر المومنین ۴ حق را می شمارند: …
در نتیجه: ::و اذا فعلت ذلک وجبت لله علیکم النعمه::
بخش دوم:
استیفاء حق توسط خود مردم در راستای زیان تصمیمات دولت
نکته دوم: استیفاء حق با کیه؟ حق جعل کردی باید بگی استیفائش کیه؟!
یه موقع حق معین هست و یه موقع حق استیفاء با خودش نیست و مخلوط با دیگران است
جمعه ۲۱ دی ماه ۱۴۰۳
درسهای نهج البلاغه
شرح خطبه ۲۱۶
جلسه ششم / ۵بهمن۱۴۰۳
حجت الاسلام قنبریان
فراز:
وَ أَعْظَمُ مَا افْتَرَضَ سُبْحَانَهُ مِنْ تِلْکَ الْحُقُوقِ حَقُّ الْوَالِی عَلَى الرَّعِیَّهِ وَ حَقُّ الرَّعِیَّهِ عَلَى الْوَالِی، فَرِیضَهٌ فَرَضَهَا اللَّهُ سُبْحَانَهُ لِکُلٍّ عَلَى کُلٍّ
یک نکته تکمیلی جلسه قبل؛
حقوق علیه دولت در قوانین موضوعه:
استیفای این دو حق: ۱. قضایی / ۲.سیاسی(مجلس شورای اسلامی)
چرا اعظم حقوق متقابل، در رابطه حاکم مردم است؟!
نتیجه اش در فراز:
فَجَعَلَهَا نِظَاماً لِأُلْفَتِهِمْ وَ عِزّاً لِدِینِهِمْ ؟!
فراز :فَلَیْسَتْ تَصْلُحُ الرَّعِیَّهُ إِلَّا بِصَلَاحِ الْوُلَاهِ، وَ لَا تَصْلُحُ الْوُلَاهُ إِلَّا بِاسْتِقَامَهِ الرَّعِیَّهِ؛ دوری نیست!
صلاح رعیت به صلاح ولات؛ صلاح ولات به استقامت رعیت (نه صلاح رعیت)!
استقامت بر همان حقوق متقابل!
بیانی لطیف از علامه طباطبایی در اینباره (ترجمه المیزان ج۳ص۳۹۴و۳۹۵):
– برای حذر از ارباباً من دون الله و سلطه یک طبقه یا فرد: اراده و خواست آنها تحمیل نشود الا همان مقدار اراده و خواست دیگران تحمل شود!
تایید از حکمت ۱۶۴
+ حکومت با مقدوراتش می تواند بدون تحمل اراده مردم، اراده خود را تحمیل کند؛ پس آن حقوق متقابل در اینجا اعظم فریضه الهی است.
دستور مجلس عام برا ضعیفان در عهدنامه مالک اشتر مبنی بر: شنیدن درشت گویی آنها از این قبیل است.
در روستای قارخون آذربایجانشرقی مادران این روستا، دانشآموزان را بر دوش خود گرفته و از رودخانه عبور داده و به مدرسه میرساند تا آنها از دسترسی به آموزش محروم نشوند . خانم معلم معصومه حمیدی از این محرومیت می گوید و خود اینجور مدرسه می رود!
به تعبیر شهید بهشتی “منطق فطرت” اینجا چه می گوید؟
عمل فطری معلمان زیادی می گوید: آموزش حق است نه کالا!
هیچ کس با صاحب کارش چنین نمی کند.
فقط محق را چنین به حقش می رسانند.
سواد ابتدایی، حامل فرهنگ است و جامعه پذیری و ایرانی-اسلامی زیستن و نیازهای ضروری بچه ها را تامین می کند؛ پس حق است.
کالا، بازارپذیر و در عرضه و تقاضا و تجارت می افتد.
اما حق، اعطاء می شود؛ در نابازار است.
فطرت و ارتکاز شرعی و تمدنی مان بر این شاهد است: ببین از “اعطاءِ” خون و “اهداء” عضو و… برای حق حیات می گوییم!
محسن قنبریان
بسیاری به نقش راهبردیِ زن در تغییرات اساسی جامعه بی توجه اند.
از نگاه راهبردی، نسبت های متفاوتی بین وجه زنانه(پوشش) با تغییر سرنوشت اجتماعی در تاریخ معاصر ما رخ داده است:
کشف حجاب اینجا نه صرفا شخصی سازی پوشش فردی بلکه نوعی کمپین سازی علیه اسلام سیاسی بود.
پوشش، قدر مشترک زنان است که اسلام درباره آن فرامینی دارد.
وجه اصلی اسلام سیاسی هم قائل به حکومت بودن و دخالت آن در تحقق ارزشها و احکام اسلامی است؛ پس کشف حجاب در این موقعیت دیگر یک انتخاب سلیقگی و شخصی نیست، بلکه جزیی از تقابل با اسلام سیاسی قلمداد می شود.
قرار دادن درصدی از زنان در این موقعیت، حس پیشرانیِ تغییر به آنها می دهد. دیگر زنان با کشف حجاب خود را ملعبه مردان هرزه -چنانچه در حکومت پهلوی بود- نمی بینند؛ بلکه آنرا کنشی موثر در تغییر سرنوشت اجتماعی و جزیی از مبارزه مدنی سیاسی می بینند!
از همین جاست که رهبر جمهوری اسلامی آنرا حرام سیاسی خواند!
اگر یک جوان متشرع این مهندسی راهبردی را در حد نقض حکم شرعی یا دختر کم حجابی آن را انتخابی شخصی و سلیقگی ببیند جای تعجب نیست؛ اما کسی در کرسی معاونت راهبردی رئیس جمهور نباید آنرا فروکاهد.
چگونه میشود تحقق راهبرد معارضه با اسلام سیاسی را “مسیر درست” خواند و همزمان آنرا وجه جلب منافع ملیِ همان نظام سیاسی(رفع تحریم) قرار داد؟!
آن بخش گفتگو:
«فرید زکریا: بگذارید در مورد وضعیت حقوق بشر در ایران از شما بپرسم. من در سال گذشته چندین بار در عربستان سعودی بودم. زنان سعودی به من آمدند و گفتند که بسیار افتخار میکنند که حالا در عربستان سعودی، زنان حقوق بیشتری نسبت به ایران دارند. رئیسجمهور جدید گفته که قرار است امکان اینرا فراهم کند که زنان هر چیزی که میخواهند بپوشند. اینکه دیگر نیازی به پوشیدن روسری نباشد و از آنچه که من آن را آزار زنان توسط گشت ارشاد میدانم جلوگیری شود. این هنوز به نظر نمیرسد که اتفاق افتاده باشد. آیا این اتفاق خواهد افتاد؟
ظریف: خوب،ببینید. من به این که در شکلگیری کابینه ایران نقشی داشتهام افتخار میکنم. در کابینهمان چهار زن داریم. در سطح وزارتی.
فرید زکریا: آیا این زنان میتوانند بدون پوشش مو در جلسات کابینه حضور پیدا کنند؟
ظریف: خوب، آنها انتخاب کردهاند که این کار را نکنند چون به قوانین کشور احترام میگذارند. حالا، اگر به خیابانهای تهران بروید، خواهید دید که بسیاری از زنان موهای خود را نمیپوشانند. این خلاف قانون است، اما دولت تصمیم گرفته است که زنان را تحت فشار قرار ندهد. این وعدهای بود که رئیسجمهور پزشکیان داد و این وعده در حال اجراست. او اجرای قانون رابا موافقت ارکان نظام به تعلیق درآورد. منظور من رهبری کشور نیست. منظور ارکان کشور است، مانند رئیس مجلس، رئیس قوه قضائیه و دیگران، مانند شورای امنیت ملی.
پس ما در مسیر درست حرکت میکنیم.
…این[حقوق اقلیت ها و مساله پوشش زنان] کافی نیست فرید. این یک گام در مسیر درست است!»
کاستن از اسلام سیاسی، حرکت در مسیر درست نیست؛ حرکت در مسیری است که از اول آمریکایی ها خواسته اند. آنها بارها گفته اند دنبال سرنگونی نظام سیاسی نیستند، دنبال تغییرند و منظورشان دقیقا تغییر اسلام سیاسی به یک اسلام اجتماعی یا فردی است!
محسن قنبریان
اگر از شعار “از رودخانه تا دریا” و “استعمار زدایی” نمیدانید اینجا بخوانید!
منظور: از رود اردن تا مدیترانه، یک کشور فلسطینی با یک دولت از اهالی آن (+آوارگان) منهای اشغالگران است.
۱۹۶۰سازمان آزادیبخش از این شعار برای “استعمار زدایی” و ۱۹۶۹برای یک کشور دموکراتیک واحد برای اعراب و یهودیان، بجای اسرائیل استفاده کرد. اما تجاوزهای اسرائیل و حمایت قدرتهای جهانی به پیمان اسلو و کوتاه آمدن از این شعار انجامید!
این شعار را فقط جمهوری اسلامی و مقاومت(حزب الله و…) نگه داشت. رهبر انقلاب راه حل فلسطین(بخوانید) رافقط چنین رفراندومی برای یک کشور و یک دولت فلسطینی خواند؛ بعدا فلسطینی ها تصمیم بگیرند با مهاجران یهودی چه کنند؟
این ایده را ج.ا در اسناد بین المللی هم ثبت کرد.
اما آرزو جلوه می کرد و فضای جهانی چیز دیگر بود!
حماس در منشور سال۲۰۱۷ خود دوباره احیایش کرد!
مقاومت مسلحانه از قسام تا حماس برای تحقق این شعار(در مقابل ایده دو دولتی اروپایی ها) موجب شد اسرائیل از شعار “نیل تا فرات” تنزل و همین “بحر تا نهر” را بگوید اما برای اسرائیل! (مانیفست انتخاباتی حزب لیکود۱۹۷۷)
با کمال ناباوری پس از طوفان الاقصی و جنایات اسرائیل این شعار در خیابان های اروپا و آمریکا برای فلسطین بانگ زده شد!(بخوانید) حتی معاون نخست وزیر اسپانیا از آن گفت!
در مقابل آمریکا، انگلیس، آلمان و… این شعار را یهود ستیزانه و خشونت آمیز خوانده برایش جرم انگاری کردند!
در ویدئو می بینید استاد اسرائیلی همان شعار اصیل را می گوید!
محسن قنبریان
درسهای نهج البلاغه
جلسه پنجم / ۲۱دی۱۴۰۳
حجت الاسلام قنبریان
▫️فراز: ثُمَّ جَعَلَ سُبْحَانَهُ مِنْ حُقُوقِهِ حُقُوقاً افْتَرَضَهَا لِبَعْضِ النَّاسِ عَلَى بَعْضٍ، فَجَعَلَهَا تَتَکَافَأُ فِی وُجُوهِهَا وَ یُوجِبُ بَعْضُهَا بَعْضاً وَ لَا یُسْتَوْجَبُ بَعْضُهَا إِلَّا بِبَعْضٍ