بایگانی برچسب: s

جلسات اقتصاد در آیه و آینه

قسمت اول: دیدگاه توحیدی به مال

حجت‌الاسلام محسن قنبریان

اولین درس اقتصادی قرآن به انسان چیست؟

وَآتُوهُمْ مِنْ مَالِ اللَّهِ الَّذِی آتَاکُمْ «نور۳۳»

قسمت دوم: مَدّ و طَمسِ مال

حجت‌الاسلام محسن قنبریان

درس قرآن کریم برای کمی و زیادی اموال چیست؟

وَجَعَلْتُ لَهُ مَالًا مَمْدُودًا «۱۲مدثر»

رَبَّنَا اطْمِسْ عَلَىٰ أَمْوَالِهِمْ «۸۸یونس»

فَأَمَّا الْإِنْسَانُ إِذَا مَا ابْتَلَاهُ رَبُّهُ فَأَکْرَمَهُ وَنَعَّمَهُ فَیَقُولُ رَبِّی أَکْرَمَنِ وَأَمَّا إِذَا مَا ابْتَلَاهُ فَقَدَرَ عَلَیْهِ رِزْقَهُ فَیَقُولُ رَبِّی أَهَانَنِ «۱۵ـ۱۶فجر»

قسمت سوم: نسبت مال و غناء در دیدگاه الهی

حجت‌الاسلام محسن قنبریان

مال چگونه موجب بی نیازی انسان می‌شود؟

مَا أَغْنَىٰ عَنْهُ مَالُهُ وَمَا کَسَبَ«۲مسد»

مَا أَغْنَىٰ عَنِّی مَالِیَهْ«۲۸الحاقه»

قسمت چهارم: تدبیر اموال عمومی

حجت‌الاسلام محسن قنبریان

وَلَا تُؤْتُوا السُّفَهَاءَ أَمْوَالَکُمُ الَّتِی جَعَلَ اللَّهُ لَکُمْ قِیَامًا  «۵نساء»

درس قرآنی از قوام مال برای جامعه و بهره مندی عمومی چیست؟

قسمت‌ پنجم: استخلاف انسان در مال

حجت‌الاسلام محسن قنبریان

«کار» چگونه منشأ مالکیت می‌شود؟

آمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَأَنْفِقُوا مِمَّا جَعَلَکُمْ مُسْتَخْلَفِینَ فِیهِ «۷حدید»

قسمت ششم: امداد الهی با مال

حجت‌الاسلام محسن قنبریان

امدادرسانی الهی به وسیله مال در چه ساحتی از حیات انسان رخ می‌دهد؟

وَیُمْدِدْکُمْ بِأَمْوَالٍ وَبَنِینَ وَیَجْعَلْ لَکُمْ جَنَّاتٍ وَیَجْعَلْ لَکُمْ أَنْهَارًا «۱۲نوح»

أَیَحْسَبُونَ أَنَّمَا نُمِدُّهُمْ بِهِ مِنْ مَالٍ وَبَنِینَ «۵۵ مومنون»

قسمت هفتم: جایگاه مال در تکامل انسان

حجت‌الاسلام محسن قنبریان

مال در چه ساحتی از زندگی انسان نقش دارد و آیا مایهٔ رشد انسانی می‌گردد؟

أَیَحْسَبُونَ أَنَّمَا نُمِدُّهُمْ بِهِ مِنْ مَالٍ وَبَنِینَ نُسَارِعُ لَهُمْ فِی الْخَیْرَاتِ  بَلْ لَا یَشْعُرُونَ «۵۵ و ۵۶ مومنون»

فَلَمَّا جَاءَ سُلَیْمَانَ قَالَ أَتُمِدُّونَنِ بِمَالٍ فَمَا آتَانِیَ اللَّهُ خَیْرٌ مِمَّا آتَاکُمْ بَلْ أَنْتُمْ بِهَدِیَّتِکُمْ تَفْرَحُونَ «۳۶ نمل»

قسمت هشتم: استغناء مثبت و منفی

حجت‌الاسلام محسن قنبریان

کدام استغناء وسیلهٔ سعادت، و کدام موجب شقاوت است؟

لِلْفُقَرَاءِ الَّذِینَ أُحْصِرُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ لَا یَسْتَطِیعُونَ ضَرْبًا فِی الْأَرْضِ یَحْسَبُهُمُ الْجَاهِلُ أَغْنِیَاءَ مِنَ التَّعَفُّفِ تَعْرِفُهُمْ بِسِیمَاهُمْ لَا یَسْأَلُونَ النَّاسَ إِلْحَافًا  وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ خَیْرٍ فَإِنَّ اللَّهَ بِهِ عَلِیمٌ «۲۷۳بقره»

الَّذِی جَمَعَ مَالًا وَعَدَّدَهُ یَحْسَبُ أَنَّ مَالَهُ أَخْلَدَهُ «۲ـ۳ همزه»

کَلَّا إِنَّ الْإِنْسَانَ لَیَطْغَىٰ أَنْ رَآهُ اسْتَغْنَىٰ «۶ـ۷ علق»

قسمت نهم: نسبت مال و میل

حجت‌الاسلام محسن قنبریان

مال‌دوستی و غلبه آن بر گرایش‌های متعالی چه پیامدهایی دارد؟

کَلَّا  بَلْ لَا تُکْرِمُونَ الْیَتِیمَ وَلَا تَحَاضُّونَ عَلَىٰ طَعَامِ الْمِسْکِینِ وَتَأْکُلُونَ التُّرَاثَ أَکْلًا لَمًّا وَتُحِبُّونَ الْمَالَ حُبًّا جَمًّا «۱۷ تا ۲۰ فجر»

قسمت دهم: مال؛ وسیله تزکیه

حجت‌الاسلام محسن قنبریان

چگونه با مال می‌توان به زندگی معنا و رشد بخشید؟

الَّذِی یُؤْتِی مَالَهُ یَتَزَکَّىٰ «۱۸ لیل»

زندگی بی دغدغه و خَلقِ سکینه

این ویدئو از مهمترین بخش های فرمایشات رهبری بود!

  1. وجود دستگاه خنثی کننده تهدید، برای رفع اضطراب و نگرانی است نه برای بی خیالی و بی تحرّکی. فرمود:
    «سکینه ناشی از اعتماد و حسن ظنّ به خداست. وقتی شما هدف درستی را انتخاب میکنید و در راه آن هدف به تلاش میپردازید، خدای متعال در این‌جا وعده نصرت داده است؛ بروبرگرد هم ندارد… یک وقت هست هدف و آرمان را درست انتخاب کرده‌اید؛ اما تحرّکی ندارید و تلاش و مجاهدتی نمیکنید. این‌جا انتظار کمک الهی بی مورد است.» در شرایط تهدید، «خود زندگی کردن» (کسب و کار و درس و…) وقتی «بی دغدغه» باشد، یکی از تحرکهای لازم است.
  2. نزول سکینه، کار خداوند است، اما می تواند «وسائطی مادی» هم داشته باشد؛ چنانچه «تابوت سکینه» «با آثاری از موسی و هارون»، برای بنی اسرائیل چنین کرد.
    رهبر انقلاب یکی از شئون روحانیون را «واسط شدن» برای این سکینه می شمارد:
    «شأن روحانی -این شأن هم یکی از مصادیق همین تبلیغ است- از جمله این است که در دلهای مؤمنین، حالت اطمینان و سکینه به‌وجود آورد: «هوالّذی انزل السکینه فی قلوب المؤمنین». سکینه، یعنی حالت استقرار، حالت آرامش؛ آرامش روانی، آرامش فکری.»
  3. اموری که «قابلیت» دارند «مجرای سکینه» در جامعه شوند:
    «امروز وقتی با انقلاب بیعت میکنید، با پیغمبر بیعت کردید، وقتی شما خطّ انقلابی امام را زنده نگه میدارید با پیغمبر بیعت کردید، آنوقت: اَنزَلَ اللهُ سَکینَتَهُ عَلی رَسولِه وَ عَلَی المُؤمِنینَ»

«یکی از راههای سکینه و اطمینان، وحدت و الفت دلهاست».

فیش ها

محسن قنبریان

امکان سنجی شکوائیه زیان دیدگان سیاست های پولی و ارزی!

در این ارائه سخن از این است که غیر از نهاد سیاست (مجلس و دولت) ، نهاد قضایی هم باید در خدمت مردم فرودست باشد.

مثلا در صورت اثبات فقهی-حقوقیِ «ضمان دولت در کاهش ارزش پول»، امکان شکوائیه دهک هایی که ضرر فاحش دیده اند -با جرم انگاری برای این کار- فراهم شود.

آن وقت دیگر فقط منتظر ورود مدعی العموم و «ترک فعل» و مانند آن نمی مانند که خیر جدی از آن به مردم نرسیده است!

بعلاوه که تصمیم های سیاسی_اقتصادی را هم هزینه دار می کند.

فایل صوتی کامل را اینجا بشنوید

برخی مقالات در این موضوع برای مطالعه محققین:

مبانی فقهی و حقوقی مشروعیت ضمان دولت در پرداخت خسارت ناشی از کاهش ارزش پول

بررسی فقهی حقوقی قابلیت جبران ضرر ناشی از کاهش ارزش پول

مسئولیت دولت در جبران زیان ناشی از کاهش ارزش پول

جبران کاهش ارزش پول اعتباری و دوگان مثلی_قیمی

دعوای دست چندمِ ارز!

اگر می شد سکوت کرد، مثل تمام این مدت از مساله تک نرخی کردن ارز و آزاد سازی قیمت ها می گذشتم!

راستش «دهک های اقتصادی»، ادبیات محترمانه همان «جامعه طبقاتی» است!

وقتی «دهک»، بین نسلی می شود و بچه دهکِ پایین، هم رتبه با پدر است، نمی تواند تحصیل بهتر و شغل و موقعیت بهتر از پدر کسب کند، دیگر«کلمه دهک»، بازی با الفاظ است؛ همان طبقه اجتماعی است.

در جامعه طبقاتی، فرقی نمی کند یارانه را بالای زنجیره دهید یا پایین زنجیره!

انتخاب بین «رانت و فساد» است و «گرانی و تورم»؛ و هر دو به ضرر کف جامعه!

وقتی «ابزار کار و مالکیتِ تولید برای همه» (بند۲ اصل ۴۳ قانون اساسی( محقق نشد جامعه، مخروطی می شود!

 یعنی عده ای محدود(تاجر و مالک) بالا، «سود» می برند و بقیه در قاعده ی مخروط فقط «دستمزد» می گیرند.

 ارزش اسکناسِ ماهیانه اینان به «ارزش پول ملی» بند است!

در این وضعیت تزریق به بالا و پایین زنجیره فرقی نمی کند!

دادن یارانه به بالای زنجیره:

اگر «یارانه به تولید» داده شود (بند۴ سیاستهای اقتصاد مقاومتی)، باز رانتی است که «در این وضعیت»، به عده ای محدود می رسد!

اگر «دور زدن تحریم» ، به وضعیت اضافه شود، آن نوکِ مخروط، کوچکتر می شود و رانت، «فساد» هم می زاید! همین که می شنوی ارز را پس نمی دهند و…

اصولا تک نرخی کردن ارز + آزاد سازی قیمت ها + حذف نظارت دولت + تجارت آزاد جهانی

(به تعبیر imf: «گشودن اجباری درهای بازارهای ملی به سود تجارت و سرمایه») یک بسته سیاستیِ به هم مرتبط و توصیه بانک جهانی و صندوق بین المللی پول است که به «سیاست های نئولیبرال» معروف اند.

 وقتی به خاطر تحریم، تجارت آزاد جهانی ممکن نباشد و فقط عده ای محدود امکان تجارت ارزی داشته باشند، طبعا دور زدن تحریم،«کاسب تحریم» هم می سازد!

اگر بخواهی همه زنجیره ها را مثل یارانه نان تا مصرف کننده، تعقیبش کنی، «اقتصادی دولتی» می شود که سه دهه است به نام «کمونیست»، دولت از زیر بارش شانه خالی کرده است!

دادن یارانه به انتهای زنجیره:

اگر ارز را آزاد و یارانه اش به انتهای زنجیره داده شود، موجب گرانی و تورم برای کف جامعه و قاعده مخروط می شود!

چون در زنجیره، فقط مواد اولیه و آن هم فقط برای یک بار گران نمی شوند؛ بلکه به تناسب زنجیره تولید، افزایش قیمت واقعی + افزایش قیمت انتظاری خواهد بود! (اینجا بخوانید)

نه فقط زنجیره متصل(مثلا از نهاده تا مرغ، تا فرآورده ها، تا رستوران ها و…) که شغل های جانبی( مثل اجاره مکان ها و کارهای خدماتی و…) هم نیازمند افزایش قیمت می شوند!

چیزی که بارها تجربه اش کرده ایم!

اگر در انتهای زنجیره و محصولات مصرفی،  «قیمت گذاری» صورت گیرد، آن حلقه زنجیره صدمه خواهد دید. تولید آن محصول مقرون به صرفه نخواهد بود؛ پس تولید آن تعطیل یا کاهش می یابد. اینبار کمیابی، موجب افزایش قیمت و گرانی می شود!

در این وضعیت توصیف شده، قیمت ارز نیز واقعی و ثابت نخواهد ماند. چون باز به خاطر شرایط تحریم، وارد کنندگان محدودی دارد؛ پس «بازار واقعی ارز» شکل نمی گیرد و با «تبانی» در تالارها و کانال ها، قیمت گذاری می شود!

دوباره و چند باره افزایش قیمت ها بعد از «شوک اول» اتفاق خواهد افتاد!

قابل پیش بینی است پس از ارزِ تک نرخی و پیدا شدن آثار تورمی اش در شرایط تحریم،  بقیه بسته سیاستیِ نئولیبرال هم کلید بخورد!

حالا نوبت تجارت آزاد جهانی می شود! بعد از تکنوکرات ها، اینبار «دیپلمات های سازش»  وارد می شوند!

«خنثی سازی تحریم» و «دور زدن تحریم» دو بدیلِ «سازش» بود.

«راهبردِ» خنثی سازی تحریم، با مشارکت عموم در تولید و افزایش تجارت با همسایگان و مجموعه «سیاستهای اقتصاد مقاومتی» ممکن بود؛ که تعقیب شایسته نشد!

«تاکتیکِ» دور زدن تحریم هم به کاسبانی انجامید که وزیر هم می گوید: ارز را پس نمی دهند! و همین بهانه تک نرخی شدن ارز شد.

در «جامعه مخروطی» نانِ پایین دست، همیشه دست بالادست است!

 یا باید تفاضل و رانت و فساد فرادستان را بپذیرد یا دلش را به واریزی سر ماه خوش کند که زود به وسیله تورم در جیب همان فرادستان ربایش می شود!

بالتبع عدالت اجتماعی عقب مانده و ضریب جینی روز به روز بدتر می شود!

با این تحلیل، به نظرتان اگر کسی تحقق اصل ۴۳ قانون اساسیِ ۵۸ را جای این دعواهای دست چندم سر دست بگیرد، «برانداز» نیست؟!!

 بر اساس سیاست های کلی اصل ۴۴ و «گسترش مالکیت عموم مردم در راستای تحقق عدالت اجتماعی »، مطالبه ی «مردمی کردن بنگاه های خاص»، شعاری «ساختار شکن» نخواهد بود؟!

خصوصیت دعواهای دست چندم دقیقاً همین است که آرمان اصلی و «اصل اساسی» را زدنِ زیر میز و ساختار شکن جلوه می دهد!

محسن قنبریان | ۱۴٠۴/۱٠/۱۷

رأی اعتمادِ بورس و بانک / استیضاحِ دستمزد و عمرانی!

تیتر اصلی روزنامه دولت جالب است: رأی اعتمادِ بورس به بودجه دولت!

“رأی” از آن سرمایه است یا انسان؟! ؛ سؤالی اساسی در مکاتب اقتصادی و سیاسی است.

در “شرکت های اقتصادیِ” متداول، رأی با سرمایه است؛ یعنی: “هر سهم یک رأی”، نه “هر فرد یک رأی”!

در “دموکراسی های اقتصادی” (مثل تعاونی ها و…) بدین سو رفتند: هر فرد یک رأی ؛ نه هر سهم.

 تا اصالت انسان مقابل استثمار سرمایه لحاظ شود.

در مسائل سیاسی و ملی (مثل تصویب بودجه) که قطعا هر فرد یک رأی است؛ لذا با رأی نمایندگان مردم تصویب می شوند.

وقتی واکنش “بازار سرمایه” (بورس)، از سوی روزنامه دولت، “رأی اعتماد” خوانده می شود، موهم این است که: رأی از آن سرمایه است!

 آن هم در مسأله ای سیاسی بنام تصویب بودجه عمومی؛ نه انتخاب هیات مدیره برای یک شرکت اقتصادی!

اگر رشد شاخص بورس، “رأی اعتماد” است، چرا سرکوب دستمزد و… ، “استیضاح” نباشد؟!

وقتی با رشد ۴۰درصدی در آمدها (با افزایش۴۲٪ مالیات)، فقط ۲۰٪ بر حقوق کارمندان و بازنشستگان افزوده شود؛ این سرکوب دستمزد را هم استیضاح بودجه می خوانید؟!

۱۷۱ نماینده هم نامه زده اند!

بانکها و شرکت های دولتی را هم شریک بورس در رأی اعتماد می دانید؟!

در بودجه۱۴۰۵ ، بودجه عمرانی ثابت مانده و منابع بودجه عمومی فقط ۵٪ رشد کرده؛ اما بودجه شرکتهای دولتی و بانک ها ۳۹/۵٪ افزایش داشته است! *

انبساط بودجه شرکتهای دولتی و بانکها را هم “رأی اعتماد” بخوانید؛ تا مردم بهتر بدانند این بودجه حاصل رأی چه بنگاه هایی است!

محسن قنبریان