درسهایی از نهج البلاغه
شرح نامه۵۳/ جلسه سی و پنجم/ ۴اسفند۱۴۰۲
فراز مربوط به خونریزی (عمدی و خطایی) حاکم!
تفکیک سه مساله در سیره حضرت:
درسهایی از نهج البلاغه
شرح نامه۵۳/ جلسه سی و چهارم/ ۱۳بهمن۱۴۰۲
فراز مربوط به صلح و معاهده
دو محور این فراز: صلح و مراقبت های نظامی بعدش/ معاهده و لوازمش
اصالت با صلح است یا جهاد؟
دو دسته کفار در آیات ۸و۹ ممتحنه:
۸ ممتحنه در عرصه داخلی: فقهاء به استناد آن صدقه مسلمان بر ذمی، وقف و وصیت بر او را اثبات می کنند
– قابل استفاده در عرصه بین الملل
آیه ۹ همراستا با ۳۵ محمد: جایی که صلح و سازش خوب نیست: جنگ کفار با دین و اخراج از شهرها
صلح باید دارای مصلحت باشد؛ “لله فیه رضاً”
صلح و هدنه، غیر از معاهده ذمه است…
پای مصلحت و رضای خدا که پیش آمد رجوعش به اولوا الامر است
آیه ۸۳ نساء
معاهده: تفاوت عقده / ذمه
تاکیدات حضرت بر وفای به عهد و نهی از ادغال و مدالسه و خداع
معاهده نباید دو پهلو و قابل تاویل نوشته شود: لا تعقد عقداً تجوّز فیه العلل و لا تعولنّ علی لحن قول…
شرح نامه۵۳/ جلسه سی و سوم/ ۲۹دی۱۴۰۲
فراز مربوط به شفافیت
نظریات مبنا در شفافیت
شرح نامه۵۳/ جلسه سی و دوم/ ۱۵دی۱۴۰۲
فراز وظایف شخصی حاکم
خواص و بطانه
سه پیامد منفی بطانه سوء:
در سیره پیامبر(ص) و امیرالمومنین(ع) دو خط روشن و متمایز وجود دارد:
“خالفه” کسی است که پشت سر می ماند، وقتی همه در امر جامعی شرکت دارند آنها به چیز دیگری مشغولند.
مجازات اینها، مدنی و بایکوت اجتماعی بود. بعد از پیامبر(ص)، مومنان و حتی خانواده اینها، تحریمشان کردند تا آنجا که مجبور به خروج از شهر شدند و زمینه توبه شان شد.
برخی سلبریتی ها رسماً به دشمن ایران پیوسته اند و برخی دیگر دچار حباب های رسانه و غفلت های مستمرشان هستند؛ وقتی اکثریت مردم به امر جامعی (مثل شهادت هم وطنان و… ) مشغولند آنها در سکوت یا به امور پرتی می پردازند.
اولی ها مجازات سیاسی و قضایی و دومی ها مجازات مدنی و اجتماعی لازم دارند.
قدرت و پیوستگی اجتماعی ای که بتواند این مجازات مدنی را رقم بزند نیاز به تمهیدات و برنامه ریزی دارد.
محسن قنبریان
[۱] شرح ابن ابی الحدید ج۳ص۱۷۷
[۲] بحار ج۳۲ص۳۸۲
[۳] طبری ج۵ص۱۳۰
شرح نامه۵۳/ جلسه سی و یکم/ ۸دی۱۴۰۲
▫️ فراز وظایف شخصی حاکم
فراز مربوط به طبقه سفلی!
شرح نامه۵۳/ جلسه بیست و نهم/ ۲۶ آبان ۱۴۰۲
فراز مربوط به تجار و صنعتگران ۳
توضیحات بیشتر درباره فراز:
وَلْیَکُنِ الْبَیْعُ بَیْعاً سَمْحاً بِمَوَازِینِ عَدْل وَأَسْعَار، لاَ تُجْحِفُ بِالْفَرِیقَیْنِ مِنَ الْبَائِعِ وَالْمُبْتَاعِ.
بیع سمح مبتنی بر دو میزان عدالت و اسعار(نرخ ها)
کشف ساختار اقتصادی ای که موجب بیع سمح شود اقلا توجه به سه جهت بیع را می خواهد:
شرح نامه۵۳/ جلسه بیست و هشتم/ ۱۲آبان۱۴۰۲
▫️ فراز مربوط به تجار و صنعتگران۲
شرح نامه۵۳/ جلسه بیست و هفتم/ ۲۸مهر۱۴۰۲
فراز مربوط به تجّار و صنعتگران۱
بخش مهمی در اقتصادِ عهدنامه و حکمرانی اقتصادی
بحث مهم بر سر تعبیر “المُتَرَفِّق ببدنه”:
چرا دوگانه تاجر و صنعت گر یک صنف سوم یافت؟!
آیا المرتفق ببدنه همین کارگر در عصر ماست؟
نتایج مهم این بحث در نظام اقتصادی ما!