کشتن بی گناهان از یک امتِ منتظر، هزینه ای بوده که جبّاران در طول تاریخ بر مظلومان تحمیل کرده اند:
نمرود بخاطر ابراهیم(ع)، فرعون بخاطر موسی(ع) حالا هم وارثان آنها بخاطر مهدی(روحی فداه).

این هزینه ی خونین به حسب روایات صحیح به مرور نشانه ی ظهور آن منجی میشود:
وقتی زمین از خونشان رنگین و صدای شیون از زنانشان بلند میشود…(حدیث لوح)!
و وقتی به کشتن “نفس زکیه” ای در مکه اقدام میشود( ۳۲روایت)!

جبّارش دارد تعّین می یابد، کشتن منتظران از اقصی نقاط اردوگاه مومنان، به یمن واز آنجا دارد به مکه و مدینه می رسد.
آن جان پاک(نفس زکیه) از بنی هاشم مانده که آخرین فدایی قدمهای منجی شود !(خوش به حال او).

“مضطر به امام”شدن شرط فرج است .فرقی نمی کند فرج شخصی(مثل جواب شده ها)یا فرج جمعی و عمومی بشر.

در دستگاه ظلمه درک این بی پناهی و اضطرار آسان است .بنی اسراییل زود از دست فرعون ها مضطر وبا تضرع شان ،منجی را زودتر از موعد آوردند!شیعیان بحرین-درقصه انار-با اضطرارشان سه روزه از امام زمان جواب گرفتند و…

اما در دوره جانشینان حضرت، اضطرار چگونه حاصل شود؟!جامعه که شیعی است!حاکم هم مرجع شیعیان ونائب امام زمان است!چگونه میتوان مثل دستگاه ظلمه مضطر شد؟!آیا باید حتما از حکومت ولایت فقیه عبور کرد و ضد انقلاب شد تا اضطرار به امام را درک کرد؟!یا اینجا دیگر اضطرار لازم نیست و با رضایت از وضع موجود هم فرج می آید؟!!

اضطرار قهری و غیر اختیاری، اضطرار اصیل نیست.(۶۵عنکبوت). همان بنی اسرائیل اضطرار حاصل از صولت فرعون را بلافاصله پس از گذر از نیل از دست داده و ولیّ خدا را رها کردند.

اضطرار عارفانه و اختیاری ،اضطرار فرج سازی است که عهد نمی شکند و کار به سر انجام میرسد. با امام زمان مثل اولیاء گذشته رفتار نمیشود وتا رسیدن به آخرین نقطه هدف(عدالت جهانی)مقاومت میشود.

اضطرار اختیاری ،عارفانه و درکی است در امنیت نسبی و رشد نسبی جبهه حق و حتی حاکمیت بخشی آن هم ممکن است .عارفی که مثل غریق بلکه شدیدتر از او خود را مضطر الهی می یابد و تمنا و تضرع دارد در چشم ظاهر بین نه مشکل جانی دارد نه مالی ونه…
این اضطرار شرط فرج است و از قضا فقط در اردوگاهی پیدا می شود که مقداری از راه را رفته و مقدماتی را فراهم کرده است.

ارکان درک این اضطرار ،”درک تنگناهای نظری و عملی” است. سید حسن نصراله از تنگناهای پیش روی مقاومت با حضرت آقا سخن گفت ؛ایشان جواب داد من هروقت کار برایم سخت میشود به جمکران پناه می برم.

تنگناهایی که درون انقلاب زمینه ساز هم میتواند اضطرار عمومی به ولی مطلق را بیاورد مثل چه؟

1. تقیه های جهانی(حتی لایستخفی بشیئ من الحق مخافه احد من الخلق).
   بخاطر تقیه های جهانی نمی توانیم به مظلومین بحرین کمک کنیم !به داد کودکان یمن برسیم !ولو مقتدریم و توانش را داریم!
2. در دانش(مثلا)رتبه دار منطقه و جهانیم؛اما در عدالت اجتماعی عقب ماندیم!یعنی مانع جهل رفع شدنی تر است تا مانع ضخیم تبعیض !هنوز دهک دهم(مرفه ترین ها)۷برابر اقشار محروم یارانه(البته پنهان)می گیرند (۲۱میلیون تومان)!این سخت جانی تبعیض وبی عدالتی است از تدارک امنیت و جایگاه علمی و پیشرفت ظاهری سخت تر است.
3. جمع بین “صلاح “و”رضایت عمومی”! گاه چیزی درست تر و صلاح دین و دنیاست اما سوی عمومی ملت نمیشود یا اولویت اول نمی شود!و گاه خدای نکرده بخاطر صلاحی ،رعایت رضایت عمومی کم رنگ میشود. جمع بین این دو واقعا سخت است و اضطرار به ولی دلها می خواهد”أین مؤلف شمل الصلاح و الرضا”!

(چکیده ای از سخنرانی شب نیمه شعبان۹۸)

1. گروهی جهادی یا هیأت و کانونی فرهنگی برنامه جشن خود را در محرومترین نقطه شهر یا منطقه شان با تصویرکردن آن محرومیت تبلیغ کند و قبل از آن ضروری ترین نیاز اهالی را شناسایی و اطلاع رسانی کند و:
   
   الف) با جذب خیّرین مومنی به آن نیازها وعده تأمین بخشی از آن نیازها را شب جشن اعلام کنند.
   فراموش نکنیم امام زمان(ع) به علی بن مهزیار با وجود ۲۰سال سفر به تمنای دیدار امام، گله کرد که: “ولی شما به زیاد کردن اموال خود و فخر فروشی بر ضعفای مومن روی آوردید…”(۱)
   و از سوی دیگر هم امام صادق(ع) فرمود: “هرکس قادر نیست صله و هدیه اش را به ما اهلبیت برساند، به شیعیان صالح ما بدهد که ثواب صله به ما را دارد”(۲) از این بابت میشود هدایای مومنین به امامشان در شب تولدش را هم جذب به رفع نیاز شیعیان امام اختصاص داد.
   
   ب) با مسئولین شهری درباره نیازی جدی و ضروری در آن منطقه از قبل جلسه گرفته و وعده حل اقلا یک نیاز را بگیرند که رسول الله(ص)فرمود: “هرکس حاجت نیازمندی را که توانایی ابلاغ ندارد به صاحب منصبی برساند خداوند در قیامت قدمهایش را برصراط استوار دارد”(۳).
   ج)زمینه دیدار و گردشی کوتاه برای مومنین حاضر شده در جشن را در آن منطقه محروم یا حاشیه نشین فراهم کنند تا دیدن محرومیت ضعفاء، “احساس دردمندی” در آنها پدید آورد و امام زمان خواهی را با حج و عمره تکراری (مثل ابن مهزیار)و سایر اعمال اینچنین دنبال نکنند.
   (چون خوزستانی ام پیشنهاد دیدن برخی مناطق سیل زده این استان حتی مثل عین دو در خود اهواز را هم می افزایم که قبل از سیل هم وضعیتی نابسامان تر از برخی مناطق سیل زده اخیر کشور داشته اند!)
2. جلسات و هیأت و تکیه های بزرگ که احیانا امکان برگزاری در مناطق محروم حاشیه را ندارند میتوانند از جوانان یمن یا بحرین و…(که در دانشگاه و حوزه ایران هستند یا در رسانه ها حضوری داشته اند) دعوت تا بی واسطه استضعاف عجیب معاصر و کنار دست ما را برای مخاطبین توصیف کنند و اضطرار به ظهور ولیّ مطلق را در مخاطبین بیفزایند. شاید برخی گروههای فعال جهادی در مناطق بسیار محروم کشور خودمان هم بتوانند جایگزینی دیگر باشند .

با تشکر از ایده خوب احیاء روز جهانی مستضعفین.

۱)دلائل الامامه ص۵۴۱و۵۴۲
۲)من لایحضره الفقیه ج۲ص۷۳
۳)تحف العقول قسمت جملات قصار پیامبر(ص).

پیشنهادی برای جشن های نیمه شعبان:

با پیروزی انقلاب اسلامی، نیمه شعبان به روز جهانی مستضعفین نام گرفت تا نماد وعده الهیِ ائمه شدن مستضعفان زمین(۵/قصص) باشد.

اما به مرور این جهت کم رنگ، و اصلا واژه مستضعف در ادبیات سیاسی-اجتماعی کم فروغ شد. از آرزوی امام در “تشکیل حزب بزرگ مستضفین در تمام دنیا”(۱) تنزّل کردیم. در بُعد داخلی آنها را “قشر آسیب پذیر” (آدمهایی که خود آسیب را می پذیرند!) خواندیم و در بُعد خارجی هم از امپریالسیم و استکبار جهانی -بخاطر شبهات برخی بریده ها و خسته ها از مبارزه- قرائتی ملی(نه جهانی)عرضه کردیم! مثلا آمریکا و استکبار جهانی چه خسارتی به منافع ملی ما زده؟! و استکبار ستیزی چگونه تامین کننده “منافع ملی ایران” است؟!دیگر از ابعاد جهانی استکبار جز نمونه هایی در چند سرود یا سخنرانی نگفتیم. غافل از اینکه استکبار ستیزی در قواره منافع ملی ایران، مصرفش هم برای مخاطب ایرانی است نه مستضعفین جهان.(۲)

جشن های نیمه شعبان هم از ابعاد روز مستضعفین خالی تر شد و حتی در مذهبی ترین و انقلابی ترین شهرهای ما -حتی قم- به فستیوال شادی تنزّل کرد!صرف ریسه و شربت و حداکثر مولودی و کف زنی! گاهی هم با چاشنی های زهرماری! تو گویی طواف به گرد بیت المعمور بود که به “مُکاء و تصدیه”(صوت و کف) فروکاسته میشد.
غافل از اینکه به حسب روایات متکثر اولین مستضعف واقعی خود ائمه اطهار و بخصوص امام در غیبت است(۳) و به تبع آن استضعاف بزرگ و ضخیم است که بشر دچار استضعاف جبّاران واقع شده است. جایی از سیری بسیار و جایی از گرسنگی می میرند، برده داری سفید وحشتناکتر از سیاه در حال رواج است و دهها استضعاف دیگر.

یک تجربه:

در برخی حضورهای تبلیغی از برگزار کنندگان جشن نیمه شعبان خواسته شد با تبلیغات پیشینی و بخصوص مجازی از شرکت کنندگان بخواهند هر یک تصویری از یک استضعاف و قصه ای از مستضعفی را رصد و همراه بیاورند. درضمن برنامه برگزیده هایی جایزه بگیرند و همه تصاویر -جای افزون کردن ریسه های چراغ- جلوی چشم مخاطبان نمایشگاه شود. سخنران و مداح در آن راستا بگویند و بسرایند و از آن نمونه ها شاهد بیاورند تا برای یک شب هم که شده استضعافِ حاصل از غیبتِ امامِ عدل یکجا جلوی چشمها بیاید و بر ذهن ها و قلبها بنشیند و “درک اضطرار به امام” را افزون کند .

امام زمانی های عزیز یاری کنند و “احیای روز مستضعفین” را با تجربه ها و طرح های نیکو از سر بگیرند الحمدلله خندوانه های زیادی برای مردم جور است و نیاز نیست سالروز طولانی تر شدن غیبت امامِ “فرید و طرید” (تنها ورانده شده ی) بشر، بهانه جُنگ و تردستی و دلقک بازی و مطربی شود!
در نشر این یادداشت یاری ام کنید.

پی نوشت:
۱.در جستجوی راه امام کلام امام دفتر اول ص۵۵
۲.از آن بدتر برخی نه تنها استکبار جهانی را به رژیم سیاسی آمریکا فرو کاستند که حتی آن هم به ترامپ و تیم او فروکاسته شد!
۳.برای نمونه ر.ک: تفسیر برهان ج۴
ص۲۴۹ الی ص۲۵۴حدود۱۵روایت.

 محسن قنبریان
۹۸/۱/۲۲

نماهنگ تهیه شده از سخنرانی «قصه رغبت، غصه غربت» که لیالی قدر توسط حجت الاسلام قنبریان ایراد شده بود به ماجرای شکل گیری قیام سربداران پرداخته است.