سیادتِ مردم، قیادتِ مقاومت!

(سه درس از سید شهید مقاومت)

  1. دشمن کمتر از «نان یا سلاح؟» راضی نمی شود!
    مقاومت، با سلاح، نان را حفظ می کند:
    «به کسی که ما را میان دو گزینه قرار میدهد: یا تو را با سلاح میکشیم یا با گرسنگی»!
    میگویم: سلاح ما در دستانمان باقی خواهد ماند، گرسنه نخواهیم شد و ما تو را خواهیم کشت[۱].»
  2. سلاح، غارت را پس می زد؛ برای نان از مردمِ خود باید «امکان» ساخت؛ امکان غیر آمریکایی:
    « ما به عنوان حــزب الله از لبنانی ها مـی خـواهـیـم کــه در نـبـرد احــیــای بـخـشهـای کــشــاورزی و صنعتی، به سوی یک رنسانس کشاورزی و صنعتی به عنوان شرط لازم برای پایداری، مقابله با گرسنگی و زنده ماندن با عزت، بجنگند. این عنوان کلی است.
    اینجا ما باید به عنوان لبنانی، دولت، مردم، احزاب، نیروها، تعاونیها، بازرگانان و غیره به یکدیگر کمک کنیم. این مردم چگونه می توانند کشت کنند و هزینه تولید را برایشان کاهش دهند؟ و ا گـر آنها کشت و تولید می کنند،چگونه باید به آنها کمک کنیم تا محصول را در بازارهای محلی و خارجی بفروشند؟ همه ما باید در کل این فرآیند همکاری کنیم[۲]».
  3. نسبت هسته مقاوم تر (مثل حزب الله/مثل تجمعات خیابان) با همه مردم کشور:
    «بدون مردم، مـا ماهیانی هستیم کـه می میریم[۳]»!
    باید همه را شریفترین بدانی تا «زبان صدق» شوی و حرکت بیافرینی!

محسن قنبریان ۱۴٠۵/۷/۴

[۱] بیانات درباره آخرین تحولات امنیتی، سیاسی و…  ۱۷ ژوئیه ۲۰۲۰

[۲] بیانات پیرامون تحولات داخلی و منطقه ای  ۰۸ جوالی ۲۰۲۰

[۳] مصاحبه با الجزیره – ۲۳ جولای ۲۰۰۷

نفرت های معطّل!

پس از پُرشدن خیابان ها از اعتراض ملتها، خالی شدن صندلی دولتها در سازمان ملل مقابل نتانیاهو را هم شاهدیم.

اما این سرمایه اجتماعی جهانی، فعلاً پیوست عینی مؤثری ندارد:

 

  1. حکم دادگاه بین المللی لاهه، حتی در حد احضار نتانیاهو ( نه ابطال رژیم جعلی) هم پیگرد نمی یابد؛ چون اداره نظم جهانی از مسیر قدرتهای مسلط می گذرد؛ نه مستمعین صحن سازمان ملل یا حتی نهادهای ذیل آن!
  2. این تنفر جهانی پشتْ دست دادگاه های مردمی مثل دادگاه غزه هم می شود؛ اما مگر آنها بیش از لاهه می توانند اثر عملی کنند؟!
  3. این سرمایه اجتماعی بعید است بیشتر از موارد بالا خرج شود و هزینه جنگ پیش دستانه ای از سوی جبهه مقاومت بشود!
  4. جبهه مقاومت هم به خاطر دخالت مستقیم آمریکا، اولویّتش،«اول آمریکا»است. زوال اسرائیل بالتبع اخراج آمریکا از منطقه شده است:
    ایران ناچار شده با بستن تنگه هرمز از اهرم نفت خلیج فارس استفاده کند. بالتبع مواجهه اصلی، ناخواسته متوجه کشورهای نفتی عرب و مجاورین تنگه هرمز شده و اسرائیل قِسِر مانده است!
    تبعاً آن سرمایه ضد اسرائیلی، جذب این مواجهه نمی شود!
    تازه جریان صهیونی با پروپاگاندای ایران هراسی، سعی در جذب کشورهای متضرر از انسداد هرمز به نفع آمریکا دارد!
    یمن نیز در شرایطی مشابه اولویتش مقابله با سعودی شده است؛ تا نظم منطقه ای مقاومت را جلو برد.
  5. مردم لبنان، سوریه و فلسطین که در مواجهه مستقیم و دائمی با خود رژیم هستند نیز از این سرمایه تنفر جهانی محرومند! چون در این سه کشور دولتهای دست نشانده صدای مردم و مقاومت نیستند!

 

محسن قنبریان ۱۴۰۵/۷/۳

امکان سوم؛ بهتر از جمع، بهتر از تفریق!

دکتر قالیباف اوّل دو رویکرد «تفریقی» در دوَران بین جنگ یا مذاکره با آمریکا را به درستی رد کرد: «نگاهی که از جنگ سخن می گوید اما سازوکاری برای پایان مقتدرانه آن ندارد و جریانی که نسخه تسلیم و پذیرش شروط یک طرفه دشمن را می پیچد هردو دچار خطای محاسباتی اند».

این دو تفریقی اند؛ چون هریک منهای دیگری است!

ایشان رویکرد صحیح را «جمع بین جنگ و مذاکره[با آمریکا]» شمرد!(ویدئو)

اما ظاهراً این رویکرد هم بهتر از آن دو نیست!

«راه حل مُجاز» در دوَران بین دو نامطلوب، نه جمع بین آن دو، بلکه ساخت یک «امکان تازه»(اصطلاحاً مندوحه) است؛ طوری که آن دوَران بشکند و دیگر دوگانه ناگزیری نباشند!

«راه حل ممکن» هم با توجه به تجارب جنگ ۱۲و ۴۰ روزه + مذاکرات و تفاهم نامه، دقیقاً ساخت همان «امکان جدید» است؛ نه دوْر باطل جنگ _مذاکره!

در «امکان سوم» یا امکان غیر آمریکایی:

  • هم «عملیات نظامی محدود و موقت» برای رفع مانع (مثل شکستن محاصره) هست.
  • هم «مذاکره موضعی و در ضرورت» (مثل نمونه های ۴۷ساله با آمریکا)
  • اما نه جنگ، بی پایان است؛ نه گذاشتن همه بارِ تثبیت دستاوردها و گرفتن حق ها در سبد مذاکره با آمریکا!

در امکان غیر آمریکایی:

  • تبدیل انسداد فیزیکی تنگه به اهرمی نهادی (رژیم حقوقی_اقتصادی).
  • دلار زدایی با تأسیس زیر ساخت تسویه غیر آمریکایی.
  • باز آرایی لجستیک ملی و تغییر مبادی زنجیره تأمین به سوی شمال و شرق.
  • معماری امنیت منطقه ای.
  • کامل کردن راهبرد چرخش به شرق.
  • مقاوم سازی اقتصاد داخلی.

جا می گیرد!

محسن قنبریان

«عریف» و «نقیب» چه نقشی در حکمرانی مردمی جامعه صدر اسلام داشته‌اند؟

عریف، نهادی اجتماعی بود که در حوزه اقتصادی نقش‌آفرینی می‌کرد؛ یک‌بار در توزیع پیش از تولید و بار دیگر در توزیع پس از تولید.

برگرفته از سطح اول دوره تخصصی اقتصاد مردمی

مدرس: استاد گرانقدر حجت الاسلام و المسلمین قنبریان

مشاهده رایگان دوره در تارنمای rushdalearn

مواجهه آخوند با مخالف سیاسی خود!

آیت الله العظمی شبیری زنجانی:

«مرحوم آخوند ملا محمد کاظم خراسانی که به وجوب تایید مشروطه حکم کرد، یکی از شاگردان فاضل او از وی برید و به مرحوم آ سید محمد کاظم طباطبایی متصل شد. بریده شده بود که هیچ، سب و لعن هم می کرد. روزی اهالی محله همین طلبه می آیند و وارد منزل این شخص می شوند. آنها مرید و مقلد مرحوم آخوند بودند. ۸۰ سکه هم آورده بودند و صاحب خانه هم وضعش خوب نبوده و از او می خواهند که با او پیش مرحوم آخوند بروند.

گفتند: اینها را به مرحوم آخوند می دهیم و از ایشان اجازه می گیریم تا ۸۰ سکه را به همان شخص بدهند، منتهی با اجازه آخوند.

این طلبه می ماند چکار کند، با مرحوم آخوند این جور معامله کرده و حالا هم گرفتار است. بالاخره هرچه بود به خودش فشار می آورد و با آنها به منزل مرحوم آخوند می رود. وارد منزل مرحوم آخوند می شود. مرحوم آخوند می فهمد که او برای ادای احترام به منزل ایشان نیامده، او احتیاج دارد که آمده است! تا وارد می‌شود، احترام فوق‌العاده به او می کند و او را کنار دست خودش می نشاند. مرحوم آخوند در گوشش می گوید که چه کاری از دست من بر می آید؟

او می گوید: ۸۰ سکه آورده اند و می خواهند با اجازه شما آنها را به من بدهند. سپس فوری به آن اشخاص اشاره می‌کند و می‌گوید: آن کیسه را بیاورید خدمت آخوند.

کیسه را می آورند، مرحوم آخوند به کیسه دست نمی زند و به آنها می گوید: شما با بودن چنین شخص فاضل و متقی، چرا پیش من آمدید؟ مگر نمی دانید دست او دست من است. هرچه ایشان تقریر کند، تقریر من است.

به کیسه پول دست هم نمی زند و می گوید باید خدمت ایشان باشد.

 اصحاب که می بینند آخوند خیلی به او احترام گذاشته، احتمال می دهند که او را نشناخته باشد. از او می پرسند که آقای طباطبایی حالشان چطور است؟

مرحوم آخوند که می خواسته درس اصولش را بنویسد، کاغذ و قلم را روی زمین می گذارد و فوری می گوید: من از درس بر می گشتم – یا به درس می رفتم – توی راه خدمت آیت الله طباطبایی شرفیاب شدم. جویای حال شدم و الحمدلله حالشان خوب است.

بعد که بلند شدند و رفتند، مرحوم آخوند بر خلاف همیشه این دفعه تا دم در آن شخص را بدرقه کرد.

آنها که رفتند، مرحوم آخوند به اصحاب می گوید: اگر ما تایید مشروطه را بر خود لازم می دانیم و آقای طباطبایی هم حرام می داند، دو اختلاف نظر است مثل سایر امور جزیی، معنا ندارد در اختلاف نظر بین دو فقیه، شما بیایید دخالت کنید. این جهت ندارد، این اختلاف نظر است. شما به چه مناسبت دخالت می کنید؟

آنها می گویند: آقا! این آقایی که الان رفت، شما را لعن می کند.

ایشان می فرماید: من به کتب فقهی فقها مراجعه کردم و آنها را فحص کردم، ولی در هیچ یک از اینها ندیدم که بگویند از شرایط استحقاق سهم امام ارادت به آخوند خراسانی است»!

( جرعه ای از دریا، جلد ۱، صفحات ۵۲۳ الی ۵۲۵ /نقل از: اجتهاد)

کج مسأله تراست؛ نامسأله سوئیفت!

  1. ما مسلمانها «استئمان»(امین گرفتن) داشتیم. شرط «ید امانی»، داشتن اذن از مالک و عدم عوض(مجانیت) بود.
    حتی در«مضاربه»(بازرگانی) و «شرکت» که «امین» سود می برد، مال در قبال عوض نگهداری نمی شد.
    اگر«تفریط»(ترک فعل در حفظ مال) یا «تعدی»(دست درازی) به مال می کرد، ید امانی به «ید ضمانی عُدوانی» تبدیل می شد که پیگرد قضایی داشت.
  2. اتفاق می افتاد که در غارتهای دشمن، «بیت المال» در معرض «غصب» قرار گیرد. در این صورت متوقع بود «متولی» به عنوان امین، به شکل «ودیعه» بیت المال را مجاناً  برای اهداف آن حفظ کند.
    در ماجرای غارات، امیر المومنین(ع) از والی خود در بصره چنین انتظاری داشت. اما او با دیدن سقوط مصر به دست معاویه و کشته شدن محمد بن ابی بکر، بر بصره و خود ترسید و بیت المال را برداشته به مدینه فرار کرد. اینقدر بود که دارایی های زیادی در مکه و مدینه و طائف برای خود خرید!
    تسلط او بر این اموالِ بسیار،«ید ضمان عدوانی» شد.
    در نامه ۴۱ امیرالمومنین(ع) اوضاع را چنین توصیف می کند:« الْعَدُوَّ قَدْ حَرِبَ، وَ اَمانَهَ النّاسِ قَدْ خَزِیَتْ:  دشمن آهنگ جنگ کرد و امانت مردم بی ارزش شد»!
    وقتی والیِ فراری اموال را سهم خود دانست؛  عدل و قاطعیت علی(ع)  بروز کرد:
    «اگر اموال  را برنگردانی و خداوند مرا بر تو چیره کند با تو کاری خواهم کرد که نزد خدا عذر خواه من گردد و با شمشیرم _که هرکس را با آن زدم در آتش شد_ گردنت را بزنم! به خدا سوگند اگر کاری را که تو کردی، حسن و حسین کرده بودند از من نرمی نمی دیدند و به مرادی نمی رسیدند تا آنکه حق را از آنان بازگیرم و باطلی را که از ستم آن دو پدید آمده،  نابود سازم»!
  3. آن لنگه دنیا در جنگهای صلیبی جای استئمان، «تراست»(اعتماد سپاری) زاده شد!
    کسی که جنگ می آمد، اموال را به قصد اداره کردنِ ذی نفعان خودش، به دیگری «منتقل» می کرد.
    در نظام حقوق عرفی چنین تعریف می شود: «در جایی ناشی می شود که شخصی که تراستی (معتمد) نامیده می شود به لحاظ انصافی، ملزم به اداره مالی به نفع اشخاصی یا اهدافی که قانوناً مجازند، می شود؛ به نوعی که نفع واقعیِ مال، نه به معتمد که به ذی نفعان یا دیگر اهداف تراست می رسد».
    پس نوعی «مالکیت قانونی» است؛ نه مثل استئمان اسلامی، فقط امانت باشد.
    امکان محرمانگی دارد؛ اما باید تراستی در میان ذی نفعان،«بی طرف» و در موقعیت «تضاد منافع» نباشد.
    در همان جنگهای صلیبی، گاه تراستی ها، خیانت می کردند و کار در دادگاه هم قابل حل و فصل نبود تا نماینده پادشاه ورود کند.
  4. غربی ها «مهریه» ندارند! اسلام آن را «صِداق» و نشانه صدق علاقه شوهر به همسر نامید. شوهر نسبت به مهریه تعیین شده، «ید امانی»(استئمان) دارد؛ تا وقتی به همسر رد کند.
    وقتی شوهر نخواهد مهریه دهد در فرهنگ جدید، اموال خود را به نام نزدیکان و معتمدان می کند یعنی «امانت» را تبدیل به یک «تراست» می کند!
    فروش نفت هم وقتی تراست می شود، از اول با کج مسأله مواجهه ایم! نه یک امانت مجانی و حتی مضاربه ای، بلکه انتقال مالکیتی است با ضمانت های بعضاً غیر واقعی!
    نه ذوالفقار برای «خیانت در امانت» کشیده نمیشود؛ بلکه بعضاً از وصول مهریه از شوهر هم سست تر و کم نتیجه تر می شود!
    متاسفانه بعضاً شروط بی طرفی در ذی نفعان و نداشتن موقعیت تضاد منافع هم رعایت نمی شود!
  5. مقابل جنگ صلیبی اخیر و «تحریم نفت و دلار»،اساساً راهیابی به «سوئیفت» همان قدر نامسأله است که «تراستی کردن»، کج مسأله است!
    برجامِ پاره شده و میز مذاکره ی چند بار بمباران شده، داد می زند: برگشت به نظم پترودلاری آمریکایی و «عادی کردن معاملات» با سوئیفت نه فقط «مُجاز» نیست؛ که اصلاً «ممکن» هم نیست!
    دو جنگ اخیر نه برای برگرداندن ایران به نظم پترودلار و معامله با سوئیفت، بلکه به تصریح متجاوز: برای تاراج نفت (مثل ونزوئلا) یا رسیدن به الگوی عراق پس از ۲۰۰۳ است؛ که پول فروش نفت به فدرال رزرو رفته، ۸۰میلیارد دلار آن در تصرف عُدوانی آمریکا باشد و حقوق کارکنان و کارمندان ماهانه با هواپیما ارسال شود!
    الان هم: «الْعَدُوَّ قَدْ حَرِبَ، وَ اَمانَهَ النّاسِ قَدْ خَزِیَتْ»!
    صحنه،مخیّر کردن بین: «صندوق توسعه ایران [ترامپ]» با الگوی عراق ۲۰۰۳ به اینسو، یا «تن دادن به تراستی های فاسد» است!
    تعجب از افشاگرانی که الگوی تراستی قزافی را مقابل تراتستی های به زعمش فاسد می نشاند یا رؤیای برگشت به سوئیفت دارد!
  6. چاره اساسی را رهبر شهید چنین طرح می کرد:
    راهبرد اساسی؛ خنثی سازی تحریم / دور زدن تحریم ( چه با تراست چه استئمان)؛ تاکتیک موقت!
    نظریه پردازان جوان و اندیشکده های وطنی چندین راهبرد برای تحریم ناپذیری اقتصاد ایران بیان و ذیل هریک چندین طرحِ شدنی طراحی کردند که با عنوان «امکان های غیر آمریکایی» از آنها خواهیم گفت!

محسن قنبریان ۱۴۰۵/۶/۲۹

انسان متعهد،انسان روز مره!

شهید بهشتی:
زندگی انسانی وقتی انسانی است که به آرمانی متعهد باشد. اگر آرمان، الهی باشد،«انسان ملکوتی» و اگر آرمان، زمینی باشد،«انسان خاکی» است.
من چنین انسانی را از «انسان روزمره» به لحاظ رشد،ترجیح می دهم!

انسان دارای عقیده باطل ولی متحرک و پیگیر که ضررش بیشتر است!

پاسخ شهید بهشتی و توضیح حجت الاسلام قنبریان را ببینید!

برشی از قسمت چهارم دوره تصویری «انّک مسئول»

له و علیه رسانه ملی!

«سیاست زدگی» موجب شده همه چیز «جناحی و باندی» متولد شود!

با نزدیک شدن به موعد تجدید حکم رئیس رسانه ملی ، برخی مقامات سابق و حاضر در تریبون ها می گویند کسی رسانه ملی نمی بیند! برخی دیگر هم بی صدا برای تعویض، تلاش می کنند!

در مقابل، رسانه ملی هم در برنامه های متعدد به مواجهه صریح و بعضاً تند برمی خیزد!

گاهی «نقد» به «هجو» می کشد و آنچه کمتر شکل می گیرد «انصاف در نقد» در یک طرف و «پذیرش حق» در طرف دیگر است.

در این چند خط مبتنی بر یافته های پیمایشی [۱]،«فقط از جهت سیاسی»، «با تمرکز بر ایام جنگ»، نکاتی درباره رسانه ملی بیان می شود:

  1. «کسی تلویزیون نمی بیند!» در گروه کانونی، انگاره ذهنیِ شایع معترضان جمهوری اسلامی( نه صرفاً معترضان رسانه ملی) است!
    اینکه چرا «مقامات رسمی نظام»، خود با همین انگاره سخن می گویند، جای تعجب دارد!
    اما اینکه «کاهش تماشا» هم مطلقاً دیده نشود، موجّه نیست!
    پرداختن علمی و سهم بندیِ «ریشه های سیاسی و غیر سیاسی»،«ایرانی و جهانی» و… کاهش تماشای تلویزیون، حلقه مفقوده این مواجهه هاست.
  2. به حسب نتایج پیمایشی «اعتماد به صدا و سیما» تابعِ «اعتماد به خود جمهوری اسلامی» است! با آن بالا می آید و با آن کاهش می یابد.
    در جنگ و «تجاوز خارجی»، افزایش و در «نا آرامی های داخلی» کاهشی می شود!
    صدا و سیما در مقایسه با نهادهای دیگرِ نظام، نه رتبه اول اعتماد مردم است، نه رتبه آخر! وضع نیروهای نظامی از او بهتر و مجلس و قضائیه از آن پایین تر است!
    سیبل کردن یک نهاد با اغراض سیاسی و تغافل از اعتمادزدایی نهادهای دیگر، مواجهه منصفانه در اصلاح نیست.
  3. ممکن است حوزه سرگرمی و سریال و… وضعیت دیگری داشته باشد، اما در حوزه سیاسی و به خصوص اطلاع رسانی و خبر، در ایام جنگ، اعتماد به «اخبار» رسانه ملی ۲۰٪ افزایش داشته است. سه چهارم جامعه به اخبار صدا و سیما اعتماد دارند.
    پس مثل حرف آقای روحانی با اطلاقش درست نیست!
    اما این «مراجعه» به رسانه ملی، چقدر «مقیم» می شود؟ و چقدر با بخش «تحلیل خبر» و سایر «برنامه های سیاسی» همراه می شود، واقعیت دیگری است که الزاماً نمی توان آن اقبال را جایش نشاند!
  4. در ایام قطعی اینترنت، رجوع به شبکه های ماهواره ای رشد می کند(کمتر از ۱۰٪)!
    در حالیکه تقریبا نیمی از مخاطبین این شبکه ها الزاماً با روایت های خبری آن همراهی ندارند!
    آیا آنچه با اینترنت برای اینان قابل تدارک بوده را رسانه ملی نمی تواند تأمین کند تا این «مهاجرت به شبکه دشمن» اتفاق نیافتد؟!
    آیا مخاطبینی که الزاماً همراهی با شبکه معاند ندارند را با برنامه هایی که انعکاس مواجهه نظرهای مختلف باشد، نمی توان پای رسانه ملی نگه داشت؟!
  5. نزدیک ۵۰٪ مخاطبان رادیکال ترین شبکه معاند(ایران اینترنشنال) معتقد به اسلام سیاسی اند! یعنی به دخالت دین در قوانین و اجرا قائلند.
    محافظت از این جمعیتِ نزدیک به نظام جمهوری اسلامی، وظیفه قطعی رسانه ملی است.
    احتمالا درصدی از آنان ، مصرف های غیر سیاسی (مثل تماشای سریال) هم داشته باشند؛ اما رجوع سیاسی قائلان به اسلام سیاسی به چنین شبکه ای سئوال و مطالبه جدی برای مسئولان می سازد!
    مقصر تدارک نشدن فضای سیاسی بازتری که مانع این مصرف رسانه ای شود، چقدر «رسانه ملی» و چقدر نهادهای امنیتی «مثل شعام» است؟!
    چرا فقط در ایام آشوب ها، بعضاً صداهای طیف های مختلف در رسانه ملی شنیده و با هم مواجهه نظری کنند؟! در ایام «جنگ»،«تاب آوری» و «پایان بندی»، انسجام ملی و همراهی حداکثری لازم تر نیست؟!
    ضرورت فضای بازتر سیاسی و کاهش لحن های خطابی،یک سویه و بعضاً هجوی، حرف حقی است؛ حتی اگر به قصد دیگری طرح شود!
  6. به حسب پیمایش ها نیازهای رسانه ای مردم در ایام جنگ بعد از «خبر» و «تحلیل»، «محتوای آموزشی مرتبط با جنگ»،«محتوای نمایشی و سرگرم کننده»،«محتوای شاد و آهنگین» هم هست.
    در نوجوانان این مساله جدی تر است[۲].
    ٪۵۱ آنها اولویتشان در جنگ هم «محتوای نمایشی و سرگرم کننده» است و فقط ۲۸٪ «تحلیل و بررسی خبر» است!
    نکته جالب اینکه نوجوانان در بخش«محتوای آموزشی مرتبط با جنگ»، به بزرگسال نزدیک می شوند؛ «روایت» را بر «تفسیر» و برنامه های «مستند تاریخی تحلیلی» را از «تحلیل خبر» ترجیح می دهند.
    موفقیتِ پایین رسانه ملی درباره این طبقه اثر گذار و اثر پذیر را نمیتوان منکر شد؛ گرچه تلاشهایی در برخی کانالهای اختصاصی نوجوان در حال انجام است.

محسن قنبریان ۱۴۰۵/۶/۱۹

[۱] داده های یادداشت براساس چند پیمایش مرکز تحلیل اجتماعی (متا) تنظیم شده است.

[۲] مساله نوجوان و گونه های آن در ایران و مصارف فرهنگی _رسانه ای آنها، پیچیدگی بیشتر از نسبت رسانه ملی با نوجوان( آن هم فقط در عرصه سیاسی) دارد که اینجا مجالش نیست!

تفاوت ماهوی دموکراسی اقتصادی و لیبرالیسم اقتصادی چیست؟

وقتی دموکراسی رو در اقتصادی که پایه‌اش سرمایه هست ضرب می‌کنیم، در واقع می‌خوایم بگیم «هر آدم یک رأی»، نه «هر سهم یک رأی»؛ که این مبنای تعاونیه.

 

برگرفته از سطح اول دوره تخصصی اقتصاد مردمی

 

مدرس: استاد گرانقدر حجت الاسلام و المسلمین قنبریان